DE KUNST VAN LOSLATEN EN VASTHOUDEN
“Laat ons (niet) los.” Het is een oproep die raakt en blijft hangen, én het was de titel van het steunonderzoek van Villa Pinedo. Kinderen en jongeren met gescheiden ouders laten in onderzoek steeds opnieuw zien wat de impact van een scheiding is. En niet alleen op het moment zelf, maar juist ook in de periode daarna. Want waar voor ouders en professionals de scheiding soms voelt als een afgeronde fase, begint voor kinderen vaak een langere zoektocht naar rust, duidelijkheid en vertrouwen.
In veel gemeenten en organisaties wordt hard gewerkt aan het versterken van het aanbod rondom scheidingen. Er zijn scheidingsloketten, oudercursussen, kindgroepen en gespecialiseerde professionals die specifiek op het thema worden opgeleid. Dat is waardevol en nodig. Maar het onderzoek van Villa Pinedo laat ook iets anders zien: het neerzetten van aanbod alleen is niet genoeg. Kinderen geven aan dat ze zich nog te vaak alleen voelen, niet gehoord worden of uit beeld raken zodra de grootste zorgen lijken afgenomen. De kern van de boodschap is simpel, maar uitdagend. Ben er ook als het ‘weer een beetje gaat’ en blijf inchecken. Eenmalige inzet is niet voldoende en hoe steun wordt ervaren is afhankelijk van het kind. Laat soms los, en houd soms juist vast.
Dat vraagt iets van hoe we lokale teams en ondersteuning organiseren. Het vraagt om een bewuste balans tussen wel en niet doen. Niet elk gezin heeft intensieve hulp nodig en niet elk signaal vraagt om directe opschaling. Tegelijkertijd is het lastig om te weten wanneer je kan loslaten. Wanneer ben je er wél? Wanneer doe je bewust een stap terug? En ook een belangrijke vraag: hoe zorg je dat een kind weet dat het altijd ergens terecht kan, ook als de hulp formeel is afgerond?
Ervaringsdeskundigheid om het kindperspectief te duiden, helpt om deze balans beter te vinden. Kinderen geven zelf aan wat zij nodig hebben: iemand die naast hen blijft staan, die niet alleen naar het conflict tussen ouders kijkt, maar naar hun beleving. Daarbij speelt informele steun een belangrijke rol. Een betrokken familielid, een buur, een vriendje of vriendinnetje, een mentor op school. Zij kunnen juist die continuïteit bieden die formele hulp niet kan garanderen. Informele steun gaat door waar formele hulp stopt. Door deze netwerken actief te betrekken, ontstaat er een vangnet dat blijft, ook als professionals een stap terug doen.
‘Laat ons (niet) los’ is daarmee een pleidooi voor blijvende aandacht, in welke vorm dan ook. Voor het organiseren van steun, hoe dat ook eruit ziet voor het kind. Voor het besef dat een scheiding geen moment is, maar een proces, en dat kinderen daarin niet altijd vanzelf hun weg vinden. En dat dit veranderlijk is. Want uiteindelijk is dat wat kinderen vragen: laat ons (niet) los!